صنعت کامپیوترهای شخصی با بزرگترین افت فروش از اوایل ۲۰۲۳ مواجه شد

گزارش‌های جدید منتشر شده توسط تحلیلگران صنعت، از افت شدید و نگران‌کننده‌ای در فروش جهانی کامپیوترهای شخصی (PC) در سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ حکایت دارد. طبق اعلام شرکت Omdia، فروش جهانی لپ‌تاپ‌ها، دسکتاپ‌ها و ایستگاه‌های کاری با کاهش ۲۱.۲ درصدی نسبت به سال گذشته به ۵۸.۱ میلیون دستگاه رسیده است. این میزان، «بزرگترین افت از سه‌ماهه اول ۲۰۲۳» را رقم زده و زنگ خطر را برای آینده این صنعت به صدا درآورده است.

جزئیات افت فروش در بخش‌های مختلف

این کاهش چشمگیر تنها محدود به یک بخش خاص نبوده و تمام دسته‌بندی‌های اصلی را در بر گرفته است:

  • کامپیوترهای رومیزی (دسکتاپ): شامل ایستگاه‌های کاری دسکتاپ، با کاهش ۲۳.۵ درصدی به ۱۱.۷ میلیون دستگاه رسیده‌اند.
  • لپ‌تاپ‌ها: شامل ایستگاه‌های کاری قابل حمل، با افت ۲۰.۶ درصدی به ۴۶.۴ میلیون دستگاه کاهش یافته‌اند.

شرکت تحلیلگر دیگر، IDC، نیز یافته‌های مشابهی را گزارش کرده است. طبق گفته IDC، فروش کلی PC در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ با افت ۲۰.۱ درصدی نسبت به مدت مشابه سال قبل به ۶۲.۷ میلیون دستگاه رسیده است، در حالی که این رقم در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۵ برابر با ۷۸.۵ میلیون دستگاه بوده است. همچنین، فروش PC در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ نسبت به سه‌ماهه دوم همان سال نیز ۹.۱ درصد کاهش داشته است.

بزرگترین افت فصلی در تاریخ IDC

نکته قابل توجه این است که افت ۲۰.۱ درصدی فروش در سه‌ماهه سوم، بزرگترین افت ثبت شده توسط IDC در فصل سوم یک سال محسوب می‌شود. این آمار زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که بدانیم معمولاً فروش PC در سه‌ماهه سوم نسبت به سه‌ماهه دوم افزایش می‌یابد.

«اگر به تمام سه‌ماهه ها نگاه کنیم، در سال‌های اخیر شاهد افت‌های بزرگتری بوده‌ایم، مانند سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۲ با ۲۸.۲- درصد و سه‌ماهه اول ۲۰۲۳ با ۲۸.۷- درصد. هر دوی این موارد پس از اوج‌گیری‌های دوران همه‌گیری رخ دادند.»

جیتش ابرانی، مدیر تحقیقات دستگاه‌های مصرفی در IDC

دلایل پشت پرده کاهش فروش

تحلیلگران دلایل متعددی را برای این افت فروش ذکر می‌کنند. یکی از عوامل اصلی، انباشت موجودی توسط فروشندگان و کانال‌های فروش در اوایل سال جاری میلادی بوده است، که در انتظار افزایش قیمت حافظه‌ها اقدام به خرید گسترده کرده بودند. این امر باعث شد تا تقاضای باقی‌مانده در سه‌ماهه سوم بسیار محدود باشد.

جینش ابرانی در این باره می‌گوید:

«کانال‌های فروش اکنون نگران حمل بیش از حد موجودی به بازاری هستند که در آن قیمت‌های بالا تقاضا را سرکوب می‌کند. این موضوع می‌تواند منجر به تبلیغات و تخفیف‌های کوتاه‌مدت برای مصرف‌کنندگان شود، اما انتظار نداریم قیمت‌ها به سطحی که یک سال پیش بود بازگردند. قیمت‌ها بالا باقی خواهند ماند. با بدتر شدن شرایط کلان اقتصادی، خطر این وجود دارد که چشم‌انداز چند سه‌ماهه آینده قبل از بهبود، بدتر شود.»

تاثیر افزایش هزینه‌های تولید و کمبود قطعات

ایشان دات، مدیر تحقیقات Omdia، نیز معتقد است که این افت «جای تعجب ندارد». او توضیح می‌دهد:

«تأثیر افزایش هزینه‌های قطعات بالادستی اکنون به طور کامل در قیمت‌گذاری بازارهای نهایی منعکس شده است و مصرف‌کنندگان و تصمیم‌گیرندگان فناوری اطلاعات به این موضوع واکنش نشان داده‌اند. از سوی دیگر، تولیدکنندگان و شرکای تولید قراردادی آن‌ها (ODM) تولید را در سه‌ماهه سوم کاهش داده‌اند، در حالی که شرکای کانال همچنان در حال مدیریت موجودی‌های بالای خود هستند.»

از سال ۲۰۲۵، افزایش تقاضا برای حافظه‌های HBM و DRAM سرور برای بارهای کاری هوش مصنوعی، ظرفیت تولید را برای دستگاه‌های مصرفی مانند PCهای مصرفی، گوشی‌های هوشمند و کنسول‌های بازی محدود کرده است. طبق گفته بن یه، تحلیلگر ارشد Omdia، حافظه و ذخیره‌سازی اکنون نزدیک به ۴۰ درصد از هزینه تولید PC را تشکیل می‌دهند، در حالی که این رقم معمولاً ۱۵ درصد است. در همین حال، قیمت PCها «بیش از چهار برابر» افزایش یافته است.

بن یه اضافه می‌کند:

«اگرچه تولیدکنندگان PC در چند سه‌ماهه گذشته چندین بار قیمت‌ها را افزایش داده‌اند، اما این افزایش‌ها هنوز نتوانسته‌اند تأثیر کامل را جبران کنند. انتظار می‌رود این فشارها ادامه یابد و روند نزولی فعلی ممکن است تنها آغاز یک چرخه نزولی جدید باشد.»

چشم‌انداز آینده

Omdia انتظار دارد که فروش PC در سه‌ماهه آینده ۲۴ درصد و در سال ۲۰۲۷ حدود ۷ درصد کاهش یابد. همچنین، مدیران شرکت‌های Micron و Samsung پیش‌بینی کرده‌اند که کمبود قطعات ممکن است تا سال ۲۰۲۸ ادامه یابد. علاوه بر این، کمبود پردازنده‌ها، کارت‌های گرافیک و سایر قطعات IC، مدیریت زنجیره تأمین و موجودی را برای تولیدکنندگان PC دشوارتر کرده است.

پایان دوران رشد بی‌وقفه PC؟

با توجه به مجموعه‌ای از عوامل شامل افزایش هزینه‌های تولید، کمبود قطعات کلیدی، و اثرات تورمی بر تقاضای مصرف‌کننده، صنعت کامپیوترهای شخصی با چالش‌های جدی روبرو است. افت شدید فروش در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ و پیش‌بینی‌های نزولی برای آینده، نشان می‌دهد که دوران رشد بی‌وقفه PCها ممکن است به پایان رسیده باشد و بازار وارد یک دوره تعدیل و بازنگری شود.